Παρουσίαση βιβλίου: «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη δημόσια υγεία»

By 16/10/2021

Το Κέντρο Έρευνας και Εκπαίδευσης στη Δημόσια Υγεία, την Πολιτική Υγείας και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΚΕΠΥ) και οι Εκδόσεις Τόπος σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη δημόσια υγεία».

Θα μιλήσουν οι:

Χαράλαμπος Οικονόμου, Καθηγητής Κοινωνιολογίας και Πολιτικών Υγείας, Αντιπρύτανης Παντείου Πανεπιστημίου

Χρήστος Παπαθεοδώρου, Καθηγητής Κοινωνικής Πολιτικής, Αντιπρύτανης Παντείου Πανεπιστημίου

Αφροδίτη Ρέτζιου, γιατρός, πρόεδρος της ΟΕΝΓΕ

και οι επιμελητές της έκδοσης Αλέξης Μπένος και Ηλίας Κονδύλης, Καθηγητές Πανεπιστημίου.

Τη συζήτηση συντονίζει η Ντάνυ Βέργου, δημοσιογράφος.


Στόχος της έκδοσης είναι, έναν χρόνο μετά την εμφάνιση της πανδημίας, να αποτελέσει μια πρώτη προσπάθεια αποτίμησης αυτής της σύγχρονης παγκόσμιας περιπέτειας. Η κριτική ανάλυση των αιτίων της πανδημίας, η επιδημιολογική αποτίμηση της εξέλιξής της, η περιγραφή της αντιμετώπισής της ως πρωταρχικού κινδύνου της δημόσιας υγείας, η πολιτική ελέγχου της διασποράς του ιού, η διαχείριση της νοσηρότητας και της περίθαλψης των κρουσμάτων και γενικά η πολιτική υγείας για την αντιμετώπισή της αποτελούν σημαντικά πεδία της έρευνας.


Η διεπιστημονική προσέγγιση που επιχειρείται σε αυτήν τη συλλογική εργασία φιλοδοξεί, με δεδομένους βέβαια τους περιορισμούς εξαιτίας της δυναμικής εξέλιξης της πραγματικότητας, να συμβάλει στην περαιτέρω ανάλυση και εμβάθυνση του ρόλου της πανδημίας στη διεύρυνση των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στην υγεία καθώς και στα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπισή τους υπέρ του κόσμου της εργασίας.

Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 21 Οκτωβρίου 2021 στις 18:30 στον κήπο του κτηρίου Ελλήνων Αρχαιολόγων (Ερμού 134, Σταθμός ΗΣΑΠ Θησείο).

Θα τηρηθούν τα απαραίτητα υγειονομικά μέτρα.

Συνέντευξη του Αλέξη Μπένου στο tvxs

Oι γιατροί το έχουν πει. Μέσα στην πανδημία χάθηκαν ζωές που θα μπορούσαν να έχουν σωθεί αν η κυβέρνηση είχε θωρακίσει το ΕΣΥ. Το βιβλίο «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη δημόσια υγεία» από τις εκδόσεις Τόπος ήρθε να επιβεβαιώσει με τρόπο επιστημονικό ότι στην Ελλάδα είχαμε σημαντικά περισσότερους θανάτους το 2020 σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με 3.800 από αυτούς μάλιστα να μη σχετίζονται άμεσα με τον κορονοϊό.

Ο Αλέξης Μπένος, ομότιμος καθηγητής Υγιεινής – Κοινωνικής Ιατρικής στο ΑΠΘ και εκ των συγγραφέων του βιβλίου, εξηγεί στο tvxs.gr πώς οι επιπρόσθετοι αυτοί θάνατοι σχετίζονται με την έλλειψη σοβαρού δικτύου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας και την μη ετοιμότητα του ΕΟΔΥ, καθώς και με την απροθυμία της κυβέρνησης να ενισχύσει σημαντικά το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Μιλώντας για το περιεχόμενο του βιβλίου, ο κ. Μπένος αναφέρεται ακόμα στον ρόλο των κοινωνικών ανισοτήτων που προϋπήρχαν και διευρύνθηκαν μέσα στην πανδημία. 

Από την έρευνά σας προκύπτει ότι το διάστημα 22/2 έως 31/12 2020 είχαμε στην Ελλάδα 8.405 περισσότερους θανάτους από το μέσο όρο των τελευταίων ετών αλλά το 45,2% αυτών δεν αποδίδεται στην Covid-19, μα σε αυτό που έχουμε συνηθίσει να λέμε «λοιπή νοσηρότητα». Ποια είναι η ερμηνεία αυτού του ευρήματος;

Για λόγους που θα εξηγήσουμε παρακάτω, το ΕΣΥ βρέθηκε απροετοίμαστο να αντιμετωπίσει την πανδημία. Για να μπορέσει να ανταπεξέλθει, μετατράπηκε ή ίσως «μεταλλάχθηκε» σε μονοθεματικό σύστημα covid, αφήνοντας εν πολλοίς όλα τα υπόλοιπα νοσήματα εκτός. Αυτό αποτυπώνεται στα στοιχεία που περιέχονται στο βιβλίο, όπως για παράδειγμα οι 3,9 εκατομμύρια λιγότερες επισκέψεις στα επείγοντα, τακτικά και απογευματινά ιατρεία των νοσοκομείων και τις 108.000 λιγότερες χειρουργικές επεμβάσεις από το Φεβρουάριο ως και το Νοέμβριο 2020.

Άνθρωποι με επείγοντα προβλήματα, όπως ένας έντονος πόνος στο στήθος ή με χρόνια προβλήματα όπως οι καρκίνοι, καρδιαγγειακά ή ψυχιατρικά νοσήματα, δεν είχαν πού να απευθυνθούν. Αυτό σε πάρα πολλές περιπτώσεις έφερε επιβάρυνση της υγείας τους. Για παράδειγμα ένας διαβητικός που έπρεπε να ελέγξει τον διαβήτη του, δεν μπορούσε να το κάνει, ο διαβήτης του απορρυθμιζόταν, παρομοίως και η υπέρτασή του. Είχαμε απορρύθμιση των προβλημάτων χιλιάδων ανθρώπων. Το ξέρουμε ανεκδοτολογικά αλλά δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να το αποτυπώσουμε με νούμερα ότι άνθρωποι με εμφράγματα που χρειάζονταν καρδιολογική ΜΕΘ έμεναν σπίτι τους, από φόβο αλλά και επειδή δεν υπήρχε κάποιος μηχανισμός να τους καλύψει. 

Η εγκατάλειψη της «άλλης νοσηρότητας» δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, καταγράφεται στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Αλλά όπως είπατε και όπως προκύπτει από την έρευνα, οι επιπρόσθετοι θάνατοι στην Ελλάδα που δεν αποδίδονται στην Covid-19 είναι  υπερδιπλάσιοι από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, 45,2% έναντι 20% των πλεοναζόντων θανάτων. Αυτό δείχνει ότι το σύστημα διαλύθηκε και οι άνθρωποι αφέθηκαν στην τύχη τους. Στο διάγραμμα φαίνεται πως η έκρηξη του φαινομένου έγινε τον Νοέμβριο και Δεκέμβριο, στο πλαίσιο του δεύτερου κύματος. Το βιβλίο καταγράφει τί συνέβη μέχρι το τέλος του 2020, όμως εμείς έχουμε ήδη εικόνα για το τρίτο κύμα. Εκεί μπορεί να μην είχαμε το «μπαμ» του Νοεμβρίου, αλλά αθροιστικά οι θάνατοι του τρίτου κύματος είναι κατά πολύ περισσότεροι. Θα δώσουμε και αυτά τα στοιχεία σύντομα.

Συνεπώς η θνησιμότητα από την «άλλη νοσηρότητα» με την οποία ασχοληθήκαμε στο βιβλίο αναδεικνύεται ζήτημα εξίσου σοβαρό με αυτή της Covid-19. Ωστόσο οι κυβερνώντες σπάνια αναφέρονται σε αυτή γιατί απλούστατα ακυρώνει το αφήγημά τους περι success story. 

Συνέντευξη του Η. Κονδύλη στον Ημεροδρόμο και τον Δημήτρη Κούλαλη
 «Τις επιδημίες δεν τις αντιμετωπίζεις με ατομική ευθύνη, αλλά με υψηλό αίσθημα δημόσιας και κοινωνικής ευθύνης»

«Ο καπιταλισμός γεννά επιδημίες, αλλά δεν μπορεί να τις ελέγξει εν τη γενέσει τους», σημειώνει στη συνέντευξη που παραχώρησε στον «Ημεροδρόμο», ο Ηλίας Κονδύλης, αναπληρωτής καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας – Πολιτικής της Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής του ΑΠΘ. Αφορμή γι’ αυτή τη συζήτηση στάθηκε η συμμετοχή του ως ένας εκ τω δύο επιστημονικών επιμελητών του συλλογικού έργου: «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη δημόσια υγεία» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Τόπος». Σε ποια κατάσταση βρήκε τις κοινωνίες μας η πανδημία; Τα μέτρα που πάρθηκαν αρκούσαν ή αποτελέσαν ομολογία αποτυχίας των ακολουθούμενων εδώ και δεκαετίες κυρίαρχων πολιτικών στον ευαίσθητο τομέα της Υγείας; Γιατί η πανδημία ανέδειξε τις περίφημες συμπράξεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα ως μία σχέση παρασιτικής επιβίωσης του δεύτερου εις βάρος του πρώτου; Υπάρχει η περιβόητη… ατομική ευθύνη; Ποιοι έκαναν «δουλίτσες» με το Δημόσιο, ενώ η ανάγκη για ένα ισχυρό ΕΣΥ ήταν πιο ορατή από ποτέ;

Αυτά και άλλα πολλά συζητήσαμε με τον Ηλία Κονδύλη, οι απαντήσεις του οποίου φώτισαν τόσο το πρόσφατο παρελθόν, όσο και τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε ως οργανωμένα συλλογικά υποκείμενα στο μέλλον, όταν η «απέναντι» πλευρά μεθοδικά και εντατικά μετατρέπει το αγαθό της Υγείας σε οφίτσιο λίγων και εκλεκτών.

Οι συγγραφείς του βιβλίου: Valentina Gallo, Howard Waitzkin, Απόστολος Βεΐζης, Δημήτρης Κιβωτίδης, Ηλίας Κονδύλης, Χρήστος Λάσκος, Έφη Μακρίδου, Σταύρος Μαυρουδέας, Αλέξης Μπένος, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Χριστίνα Παρασκευοπούλου, Μαρία Πετμεζίδου, Μιχάλης Πουλημάς, Γιώργος Σερέτης, Φίλιππος Ταραντίλης.